Interpunkcja polska
Składniowa matryca przecinka
Interpunkcja w języku polskim opiera się na fundamencie logiczno-składniowym. Przecinek w polszczyźnie nie jest znacznikiem miejsca przeznaczonego na zaczerpnięcie oddechu podczas głośnego czytania, lecz twardym wskaźnikiem granic między poszczególnymi blokami informacyjnymi. Nadrzędna zasada głosi, że przecinek służy do oddzielania zdań składowych w konstrukcjach wielokrotnie złożonych. Wyznacznikiem granic są orzeczenia (czasowniki w formie osobowej) — stąd pragmatyczna zasada, iż liczba koniecznych w zdaniu przecinków separujących człony to liczba czasowników pomniejszona o jeden.
Pułapki spójnikowe
Jednym z najczęstszych miejsc ingerencji edytorskich są spójniki. Żelazną regułą jest stawianie przecinka przed spójnikami przeciwstawnymi (ale, jednak, lecz, natomiast, zaś), wynikowymi (więc, dlatego, zatem) oraz wyjaśniającymi (czyli, to znaczy, ponieważ).
Fundamentalny błąd polega jednak na nadużywaniu przecinka przed spójnikami łącznymi (i, oraz, tudzież) i rozłącznymi (lub, czy, albo, ani). Polska składnia wymaga przed nimi interpunkcyjnej gładkości, jako że łączą one ze sobą pojęcia równorzędne. Przecinek pojawia się przed nimi wyłącznie w drodze wyjątku: gdy spójnik ulega emfatycznemu powtórzeniu w wyliczeniu (np. Kupiłem i książkę, i zeszyt) lub gdy wtrącamy nimi dopowiedzenie przerywające główny ciąg narracji.
Kłopotliwym wyrazem jest również słowo jak, które stanowi oś porównań. Nie poprzedza się go przecinkiem w ścisłych wyrażeniach porównawczych (np. naiwny jak dziecko). Przecinek pojawia się natomiast przed jak, kiedy wprowadza ono wtrącenie, wyliczenie lub zdanie okolicznikowe.
Zagrożenie ze strony imiesłowów
Błędy interpunkcyjne potęgują się w otoczeniu imiesłowów. W polszczyźnie konieczne jest wydzielanie przecinkiem tzw. imiesłowowych równoważników zdania, czyli fraz budowanych przez imiesłowy przysłówkowe współczesne (końcówka -ąc) oraz uprzednie (-łszy, -wszy). Konstrukcje te pełnią funkcję uboczną względem orzeczenia (np. Pisząc książkę, poczuł się szczęśliwy) i zlewają się w logiczną całość dopiero po wyraźnym ich wydzieleniu. Błędem jest z kolei oddzielanie od reszty zdania imiesłowów przymiotnikowych (na -ący, -ana), które pracują w zdaniu jako zwyczajne przydawki (Znalazłem sukienkę wyróżniającą się krojem). Zrozumienie tych funkcji diametralnie poprawia przejrzystość zapisu.